10 jaar Cultuur Eindhoven: Interview Tijs Rooijakkers

Wat blijft er over van gedeelde dromen? – Tijs Rooijakkers tien jaar na Woensel Supertoll!
De allereerste Cultuurprijswinnaar over ruimte, vertrouwen en de realiteit van een veranderende stad

In 2026 bestaat Cultuur Eindhoven tien jaar. Een decennium waarin de cultuursector in Eindhoven zich op verschillende manieren ontwikkelde, nieuwe samenwerkingen ontstonden en makers manieren zochten, en soms opnieuw moesten uitvinden, om zichtbaar te blijven in een stad die snel verandert. Ter ere van dit jubileum spreken we tien mensen die de afgelopen tien jaar de cultuursector hebben gevormd, ervaren en beïnvloed.

We beginnen bij de allereerste winnaar van de Eindhoven Cultuurprijs: kunstenaar Tijs Rooijakkers, die in 2017 de Waarderingsprijs ontving voor zijn project Woensel Supertoll!



Het project, een enorme houten tol opgebouwd uit honderden door buurtbewoners beschreven planken, staat symbool voor verbinding, gedeelde dromen en creativiteit. Maar hoe verhouden die dromen zich tot de stad van nu? En wat is daar, tien jaar later, van overgebleven?

“Ik wist niet wat me overkwam”
Wanneer Tijs terugdenkt aan de avond van de uitreiking, verschijnt er meteen een brede lach.
“Ik was totaal verrast. Echt: ik wist niet wat ik meemaakte. De prijs was nieuw, en ik had geen idee dat ik überhaupt kans maakte.” Hij vierde het op zijn eigen manier, maar begon om de mensen te bedanken die hem hadden geholpen door het uitdelen van pakketten met wijn. Maar bovenal voelde de waardering als een erkenning voor iets dat in de stad gaande was:
“Het gaf exposure. Het liet zien dat community?kunst en beeldende kunst in de openbare ruimte een plek hebben. En dat er aandacht nodig is om die plek te behouden.”

Ruimte die verdween, plekken die nieuw ontstonden
Een thema dat telkens terugkeert in het gesprek is ruimte — letterlijk én figuurlijk.
“Eindhoven groeit enorm, maar kunst in de openbare ruimte is nog steeds niet vanzelfsprekend. Er zijn veel plekken waar niet duidelijk is wie daarover gaat, of waar geen ruimte is ingetekend. Dat blijft zonde.”
Hij noemt plekken die verdwenen: Stroomhuis, ruimtes waar jonge makers konden bouwen, experimenteren, falen.
"De professionalisering van de sector is heel waardevol, maar heeft ook een keerzijde. Dingen die vroeger spontaan konden, hebben nu procedures. Dat verandert de dynamiek.”
Tijs ziet in die verschuivende dynamiek ook een hernieuwde urgentie voor projecten die draaien om collectiviteit. Woensel Supertoll!, de houten tol opgebouwd uit door buurtbewoners beschreven planken, stond destijds symbool voor gedeelde dromen en verbinding. Met zijn nieuwe project nuHands, waarin persoonlijke handvormen samen één groeiend collectief kunstwerk vormen, onderzoekt hij opnieuw hoe kunst mensen letterlijk en figuurlijk met elkaar kan verbinden.
Hij ziet daarnaast ook positieve verschuivingen.

Foto door Boudewijn Bollman

“Snelgeld heeft echt verschil gemaakt”
Tijs is uitgesproken enthousiast over één ontwikkeling van de afgelopen tien jaar: Snelgeld.
“Snelgeld is echt top. Het geeft ruimte om iets te proberen zonder dat je eerst een dik plan hoeft te maken. Je kunt sneller schakelen, je kunt iets testen. Dat is precies wat jonge makers nodig hebben.”
De laagdrempeligheid maakt het verschil, geeft hij aan: “En jullie spreekuur! Dat je gewoon kunt binnenlopen met een idee… dat is zó belangrijk. Het haalt de stress van subsidieaanvragen weg en maakt het toegankelijk. Dat doet echt iets voor makers.” Net zo belangrijk zijn volgens hem de ontmoetingen: ontbijtsessies, netwerkavonden, de uitreiking zelf.
“Dat zijn plekken waar je elkaar leert kennen. Waar je hoort wat anderen doen. Waar je ontdekt dat je niet alleen staat.”

Nieuwe generaties nemen het stokje over
Tijs noemt ook graag de nieuwe initiatieven die de afgelopen jaren steeds zichtbaarder werden: zoals het programma Jong Cultuur.
“Die jonge makers pakken de stad op hun eigen manier vast. Ze organiseren festivals, exposities, performances. Dat is echt energie die je moet blijven ondersteunen.”
Hij benadrukt dat vertrouwen hierin cruciaal is:
“Ruimte geven, letterlijk en figuurlijk. Dat is wat Cultuur Eindhoven doet, en dat moeten we niet onderschatten.”

“Blijf ruimte maken. Blijf samen doen.”
Waar het gesprek ook heen beweegt, Tijs komt telkens terug op dezelfde kern:
“Blijf ruimte creëren voor makers. Blijf mensen met elkaar in contact brengen. En blijf het samen doen. Dat collectieve, dat is echt belangrijk.”
Soms zit de vooruitgang volgens hem in kleine dingen: een telefoontje, een open deur, een helpende hand, een fonds dat snel schakelt.
“Geef vertrouwen aan de onderkant. Daar begint het altijd.”